iTunes App Store’a kabul edilecek iPhone/iPod touch yazılımları için aranan bazı nitelikler var. Yazılım sürümlerinin Alfa, Beta gibi son eklerle çıkması istenmiyor örneğin. Henüz yapımı, gelişmesi devam eden böylesi yazılımlar App Store’a kabul edilmiyorlar; bir de Trial, Shareware gibi bir yazılımın deneme sürümü olduğunu belirten ifadeler kullanılamıyor. Ya ne oluyor?.. Bu bizi isminin bir yerinde “Free”, “Lite”, “Mini” yazan, tam işlevli ana yazılımların ücretsiz sürümlerine getiriyor.

Yazılım sahibi öyle tercih edebiliyor; daha sonra çıkaracağı ana sürümün ön tanıtımını yapmak, ticari bir zemin hazırlamak için belki, belki de yazılımı henüz istediği seviyede saymadığından. Bazen yazılımı para edecek değerde görmediğinden, bazen de yazılımları “ben de buradayım” demek, diğer yazılımlarının satışını teşvik etmek için ücretsiz olarak piyasaya sürüyor. Diğer bir nedense, yazılımın kullandığı bilginin başka bir kaynağa ait olması ve yapımcısının doğal olarak bunu hem yasal hem de etik saymaması.

Türkiye pazarına yönelik hazırlanan bazı iPhone yazılımlarının ise tam anlamıyla “Dostlar alışverişte görsün” mantığıyla çıkarıldığını biliyoruz. Amaç, iPhone için yazılım geliştirip bunun üzerinden para kazanmak değil. Amaç, iPhone yazılımı üretebiliyor olma yeteneğini duyurup, bu ihtiyacı duyabilen firmaların projelerini üstlenmek; o yolla para kazanmak. Ancak bu sorgulanamaz bir seçimdir ve varsa bunun bir kabahati, bu sadece onlara ait değil. Bu hepimizin kabahatidir. Birkaç istisna hariç çoğu iPhone yazılımımız tam da bu nedenle yaratıcılık ve albeni fakiri; uluslararası pazarda satmayı hedefleyen yazılımımız yok gibi.

Nedeni her ne olursa olsun, App Store’da bulunan ve isminde Lite’mış, Free’ymiş gibi ifadeler bulunan veya bulunmayan ücretsiz yazılımların mutlaka işe yaramaz, yüklenmesi gereksiz yazılımlar olmadıklarını biliyoruz. Şuradan biliyoruz; hem kullanarak değerlerini teslim edebiliyoruz, hem de Apple böylesi yazılımların iPhone kullanıcı deneyimine olumsuz etki yaratabilecek nitelikte ve yetersizlikte olmalarını zaten kabul etmiyor. Mutlaka temel bir iş görecek, o işi yazılımın yapmayı vaat ettiği şekilde eksiksiz görecek, ek özellikleri, başka artıları olmasa da olur şeklinde.

Bundan Free veya Lite yazılımları gönül rahatlığıyla kullanabiliriz sonucunu çıkarmak mümkündür ama bir ömür böyle geçer mi?.. Ücretsiz yazılımların yanında ya da onlardan daha çok rağbet görmesi gereken –binlercesinin arasından seçici bir bakışla– yüzlerce yazılım mevcut. Türkiye’de henüz o kültür yerleşmiş olmasa da, App Store kullandığımız yazılımların ücretli sürümlerine terfi edebilmemiz için inanılmaz uygun bir fırsat yaratıyor.

Aslında, “eğer bir şey bize bir fayda sağlıyorsa o faydayı bize sunanlara da sağlamalı” düsturundan yola çıkarak da bu sonuca ulaşabiliriz ama dediğimiz gibi, Türkiye’de konuya bu açıdan bakanlarımız az maalesef. Peki neresinden bakalım? App Store’un sunduğu fiyat avantajından.

App Store’da bulunan ücretli yazılımların büyük çoğunluğu 0.99$ ile 1.99$ arasında. Bir dolarlık yazılımlar ücretli yazılımlar arasında sayıca ezici çoğunluğa sahip. iPhone yazılımları ölçeğinde baktığımızda günlük hayatımızda üç-beş dolar karşılığı Türk Lirası rakamları nelere harcamıyoruz ki; beğendiğimiz, işimize yarayan yazılımlara da harcayabiliriz kolayca ve böylece gecesini gündüzüne katarak bunlara emek veren insanlara da kendi payımıza düşen miktarıyla katkı sağlamış olmaz mıyız?..

Yazılımlara para harcamak kavramının henüz ülkemizde çoğunluk tarafından benimsenmiş bir olgu olmadığını söylüyoruz ama yardımlaşma, yeri geldiğinde gücümüz yettiğince ihtiyacı olana destek çıkma kavramlarının yaşadığımız topraklara yabancı kavramlar olmadıklarını da biliyoruz. Hiç olmazsa bu yönden bakmaya başlayalım artık ve hem kendimize gösterdiğimiz saygıyı başkalarına da göstermiş olalım, hem de eloğluna Türkiye korsan ülkesi dedirtmemiş olalım. Bu kapıya çıkan resmi araştırmalardan ötürü iTunes Music Store’un henüz Türkiye’de işlemediğini, iTunes üzerinden müzik satışı yapılmadığını hepimiz biliyor olmalıyız.

Bu gerçeğin çoğumuzun bilmediği başka olumsuz etkileri de var ülkemize ve bundan hepimiz birden etkileniyoruz. Söz geldiğinde mangalda kül bırakmayız ama herkesin “Bugün kendin için ne yaptın?” sorusunun yanısıra, kendine “Bugün aynı havayı soluduğun diğer insanlar için ne yaptın?” sorusunu sorabiliyor olmasının, kişinin önce kendi yararına olan bir hesaplaşma olduğunu unutmamak gerekiyor.

“İhtiyacı olana” derken sadece yazılım sahiplerini kastetmiyoruz. Hadiselere kısa vadeli ve bireyci bakmayı bırakıp artık şunu görmeliyiz ki, ihtiyacı olanlar asıl bizleriz. Fayda edindiğimiz şeyleri desteklemeye başlarsak ancak hak ettiğimize inandığımız nitelikte karşılıklar almaya başlarız çünkü. Yazılımcılar yazılımlarından para kazanabildiklerini görecekler ve bu onları daha iyilerini düşünmeye, üretmeye teşvik edecek. Bundan herkes kazançlı çıkacak.

Yazılım satın alalım. Arkadaşlarımıza da bunu yapmalarını tavsiye edelim. App Store örneğinde bu alışkanlığı kazanmanın hediyesi bir dolar!